در دو سه سال گذشته که از فعالیت استارت آپ ها در کشور می گذرد، این کسب و کارها با مشکلات و موانع بسیاری از جمله بیمه، مالیات، برخوردهای سلیقه ای و سرمایه گذاری مواجه بودند.
بر همین اساس، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با توجه به شناختی که از ماهیت این استارت آپ ها و مشکلات آنان داشت طرحی را با عنوان« نوآفرین» تهیه و تدوین کرد و با ارائه آن به دولت ، بعد از چندین ماه پیگیری و انتظار به تصویب هیات دولت رسید.
بر اساس اعلام آذری جهرمی وزیر ارتباطات، آیین نامه طرح نوآفرین که برای حمایت و تسهیل فعالیت استارت آپ ها و کسب و کارهای نو در دولت به تصویب رسید، بسیاری از موانع و مشکلات استارت آپ ها را با استفاده از ظرفیت قانونی حل می کند و مسیر حرکت این کسب و کارها را تسهیل و به ایجاد اشتغال در این حوزه کمک می کند.
بر اساس همین گزارش، طرح نو آفرین چند روز قبل از برگزاری بیست و پنجمین نمایشگاه الکامپ توسط وزارت ارتباطات رونمایی شد تا در آستانه حضور استارت آپ ها در نمایشگاه الکامپ امسال، مدیران و فعالان این حوزه با انگیزه و امید بیشتری برای توسعه کسب و کارهای خود در نمایشگاه حضور یابند.
به همین منظور با چند نفر از مدیران استارت آپ ها در نمایشگاه الکامپ به گفت و گو نشستیم تا ببینیم آنان تا چه اندازه با محتوا و ماهیت طرح نوآفرین آشنا هستند و به نظر آنان این طرح تا چه میزان می تواند گره ای از مشکلات آنان را بگشاید.
به دانش برنامه نویسی نیاز داریم
حامد کبیری ایمانیان فرد مدیر عامل ایران درخت( فروشگاه آنلاین گل و گیاه) یکی از مدیران استارت آپی است که کار خود را از سال 96 آغاز کرده است.
وی که در زمینه فروش آنلاین گل و گیاه فعالیت می کند، درباره شیوه فعالیت خود در این استارت آپ، گفت: ما در «ایران درخت» از ارائه گیاهان آپارتمانی آغاز کردیم و در حاضر نیز با 15 نیرو انسانی به طور مستقیم خاک، کود و بذر و گل شاخه ای ارائه می کنیم و همچنین مشاوره طراحی فضای سبز نیز از طریق این کسب و کار ارائه می شود.
ایمانیان فرد عدم وجود دانش برنامه نویسی در این حوزه را یکی از مشکلات این حوزه بیان کرد و گفت: در یک سال گذشته فضای کار استارتاپی و اشتراکی بزرگتر شده است، اما خدمات حقوقی و قراردادی در این حوزه هنوز ضعیف است.
مدیرعامل ایران درخت با اشاره به اینکه بخشی از فعالیت در حوزه گل و گیاه از معافیت های مالیاتی برخورد دار است، تصریح کرد: در حال حاضر مشکل اصلی در استارت آپ ها موضوع نظام وظیفه و خدمات سربازی است که در حال پیگیری رفع این مشکل از طریق معافیت های شرکت های خلاق هستیم.
وی درباره طرح نوآفرین و میزان آشنایی خود به عنوان یک استارت آپ با این طرح، افزود: اطلاع دقیقی درباره طرح نوآفرین ندارم.
سقف 500 میلیونی برای حمایت از استارتاپ ها افزایش یابد
امیر حسین رضایی نژاد مدیرعامل «بازرگام» که در زمینه کاهش فاصله بین مزرعه و سفره مردم فعالیت می کند یکی دیگر از مدیران استارت آپی است که در ابتدای گفت و گو از آغاز فعالیت استارت آپی مجموعه خود از سال 97 خبر می دهد و در ادامه می گوید: دراین مجموعه ما با خریداری میوه و انبار آن در سردخانه ها و بسته بندی آنها، با سفارش مشتری از طریق آپ این شرکت، میوه را به محل حضور مشتری ارسال می کنیم.
وی با اشاره به تهیه و انبار میوه به صورت سنتی، افزود: به دلیل اینکه قیمت میوه بین باغدار و مصرف کننده بین 5 تا 7 برابر افزایش می یافت، با مذاکراتی که با شرکای خود در این زمینه داشتیم پیشنهاد استفاده از بستر IT برای ارائه سفارش مطرح شد و با انجام این کار بخشی از واسطه های زاید از چرخه حذف شدند و با این روش میوه با کیفیت و قیمت مناسب تر به دست مصرف کننده می رسد.
رضایی نژاد آغاز بکار این مجموعه را با سرمایه 500 میلیون تومانی و 10 نفر نیروی انسانی عنوان کرد و گفت: هم اکنون سرمایه این شرکت به 5 میلیارد تومان بدون سردخانه ها افزایش یافته است و 70 نفر هم به صورت مستقیم و 3 هزار نفر نیز به صورت غیر مستقیم با این مجموعه همکاری می کنند.
وی میزان کاربران اپلیکیشن شرکت را در حدود 60 هزار کاربر اعلام کرد و افزود: تاکنون به 70 درصد اهدافی که برای شرکت در نظر گرفته شده رسیده ایم.
مدیر عامل بازرگام به مشکلات بسیاری که در این حوزه وجود دارد اشاره کرد و گفت: ذائقه و فرهنگ مصرف مردم یکی از مشکلات این حوزه است که هنوز به خرید میوه به صورت آنلاین عادت ندارند.
وی جوان و کم تجربه بودن فعالیت های استارت آپی را یکی دیگر از مشکلات این حوزه بیان کرد و افزود: اگر جوانان بتوانند با یکدیگر در تیم ها و گروه های استارت آپی فعالیت کنند بسیاری از این مشکلات حل می شود.
رضایی نژاد از توافق با اتحادیه میوه و سبزیجات تهران به عنوان بخش سنتی این حوزه خبر داد و گفت: بر اساس این توافق سرویس های متقابلی به یکدیگر ارائه می کنیم و در این زمینه مشکلی وجود ندارد.
وی به همکاری معاونت علمی و فناوری ریس جمهور و وزارت جهاد کشاورزی در این حوزه اشاره کرد و افزود: در وزارت جهاد کشاورزی مرکزی با عنوان سازمان کسب و کارهای نوپای هست که همکاری خوبی دارد اما بدنه این وزارتخانه همچنان با نگاه سنتی برخورد می کند که یکی از چالش های ما در این حوزه است.
مدیر عامل استارت آپ بازرگام به مشکلات مربوط به بیمه و مالیات اشاره کرد و گفت: متولیان در حوزه بیمه و مالیات با همان روش های سنتی با کسب و کارهای نوپا برخورد می کنند.
وی به طرح نوآفرین که توسط وزارت ارتباطات تهیه و در دولت به تصویب رسیده است اشاره کرد و افزود: من به عنوان مسوول یک استارت آپ این طرح را مطالعه کردم، طرح مناسبی است فقط با توجه به اینکه سقف فروش 500 میلیونی برای حمایت از استارت آپ ها مشخص شده شاید کمتر استارت آپی شامل این طرح شود.
رضایی نژاد تصریح کرد: خیلی از استارت آپ ها وجود دارند که هنوز یک کسب و کار محکم و استواری نشدند و از این طرف نیز در زمره زیر 500 میلیونی ها قرار نمی گیرند و این استارت آپ ها مشکلات بیشتری دارند و اگر سقف این رقم در طرح نوآفرین تغییراتی داشته باشد این طرح کارایی بیشتری خواهد داشت.
بر اساس همین گزارش، برای ارزیابی دقیق تر موضوع به سراغ محمد اختیار زاده مدیر اجرایی آموزش اینترنتی «نیکزی» رفتیم که کار خود را از سال 95 با این مجموعه آغاز کرده است.
اختیار زاده ایده نخست این کسب و کار را توضیح داد و درباره شیوه کار خود در نیکزی اینگونه گفت: به دلیل اینکه دوره های حضوری آموزشی مشکلات خاص خود را داشت، ایده آموزش آنلاین را اجرایی کردیم که در این شیوه فرد در هر مکانی که حضور داشته باشد امکان فراگیری آموزش را دارد.
وی با اشاره به اینکه در ابتدای شروع بکار با یک تیم 5 نفره کار آغاز شد، افزود: در حال حاضر 15 نفر به صورت مستقیم در این پروژه مشغول به فعالیت هستند و 100 دوره در 6 دسته بندی آموزشی در سایت این مجموعه ارائه می شود.
مدیر اجرایی آموزش اینترنتی نیکزی با اشاره به مشکلات بسیاری که برای کسب و کارهای نوپا در کشور وجود دارد، گفت: درخواست مجوزها از طرف دستگاه های مختلف یکی از مشکلات این کسب و کارها است و با توجه به اینکه به طور مثال مجوزهای ساماندهی سایت ها و همچنین این نماد را دریافت کرده ایم اما دستگاه های مختلف نیز از ابتدا دوباره تمام مدارک و مستندات را مطالبه می کنند تا مجوزی را به ما ارائه کنند.
وی از وعده های داده شده از طرف دستگاه های متولی در این حوزه اظهار نارضایتی کرد و افزود: من به عنوان یک استارت آپ در سایت نوآفرین ثبت نام کرده ام و اگر معافیت های اعلام شده و خدمات مشاوره ای عنوان شده در این طرح اجرایی شود به فعالیت این کسب و کارها کمک می کند.
ایمان رضی رییس هیات مدیره استارت «آپ هاب کار» (خدمات خودرو در محل) یکی دیگر از مدیران جوان استارت آپی بود که طرف دیگر این گفت و گو قرار گرفت و درباره نوع خدمات ارائه شده در شرکت آپ هاب، گفت که از سال 96 با ارائه سرویس کارواش در محل کار خود را آغاز کردیم و هم اکنون نیز تمام سرویس های دوره ای خودرو را در محل انجام می دهیم.
وی از ثبت نام صد هزار نفری مردم در سایت این استارت آپ خبر داد و افزود: با 3 نفر این کسب و کار را آغاز کردیم و هم اکنون نیز 50 نفر در این شرکت در حال سرویس دهی به مردم هستند.
رییس هیات مدیره هاب کار با اشاره به مشکلات کسب و کار خود در این حوزه، تصریح کرد: یکی از مشکلات برخورد سنتی بیمه تامین اجتماعی با کسب و کارهای نوپا است که هیچگونه تعریف از این کسب و کارها در این سازمان وجود ندارد و با همان نگاه سنتی برخورد می شود، البته سازمان امور مالیاتی نیز چنین برخوردی با کسب و کارهای جدید دارد.
وی تنها حمایتی را که در این حوزه دریافت کرده ثبت نام در حوزه شرکت های خلاق عنوان کرد و افزود که درباره طرح نوآفرین مطالبی را شنیده اما هنوز اطلاعات کافی در این زمینه ندارد.
طرح نوآفرین در صورت عملیاتی شدن مناسب است
علیرضا اکرمی مدیر ارشد استارت آپ «برقیار» یکی دیگر از جوانان استارت آپی است که 7 ماه از راه اندازی کسب و کار او که سامانه معرفی متخصص در حوزه برق در محل برای تجهیزات برقی است، می گذرد.
وی در این گفت و گو از ثبت نام 200 نفر از متخصصان در این سامانه برای ارائه سرویس به مردم خبر می دهد و می گوید: 700 درخواست نیز تاکنون برای تعمیر تجهیزات داشته ایم.
مدیر ارشد برقیار هم مانند اکثر مدیران استار ت آپی مشکلات بیمه و مالیات را از مهمترین مسائل این استارت آپ ها عنوان کرد و گفت: این کسب و کارها فضایی را برای اشتغال متخصصان و دسترسی مردم به خدمات مناسب فرآهم می کنند و نباید دستگاه های دولتی برای این کسب و کارها چالشی ایجاد کنند.
اکرمی با اشاره به ثبت نام در طرح نوآفرین، درباره میزان آشنایی خود با این طرح، گفت: در بسیاری از مواقع دستگاه های دولتی وعده های برای حمایت از فعالیت های مختلف داده اند اما آنچنان که باید عمل می شده، انجام نشده و از حرف تا عمل فاصله بسیاری بوده است.
وی تصریح کرد: طرح نوآفرین به شرط اینکه عملیاتی شود طرح مناسبی است.
بر اساس این گزارش، آن چیزی که در گفت و گو با چند نفر از مدیران و فعالان استارت آپی کشور به نظر آمد نشان می دهد طرح نوآفرین اگر با اهدافی که نگاشته و تصویب شده است به اجرا برسد چشم انداز مثبتی را برای توسعه فعالیت استارت آپ ها ایجاد می کند همانگونه که خود این افراد نیز بر این موضوع تاکید داشتند.
البته این موضوع را نباید از نظر دور داشت که به دلیل وعده های کمتر عملیاتی شده در سال های گذشته از طرف دستگاه های مختلف، برخی از جوانان استارت آپی با تردید به این طرح نگاه می کنند.
اما با تاکید و پیگیری های وزیر ارتباطات و همکاری بقیه دستگاه های متولی در این حوزه، امیدواری بسیاری وجود دارد که طرح نوآفرین مبدا حرکت جهشی استارت آپ ها و کسب و کارهای نوپا در کشور باشد چرا که فعالان این حوزه جریان اصلی حرکت به سمت اقتصاد دیجیتال و توسعه اشتغال و بازیگران اصلی ایران هوشمند هستند.