تلفن از نظر لغوی مرکب از دو کلمه TELE(دور) و PHONE ( صوت) می باشد که بوسیله الکساندر گراهام بل اسکاتلندی در امریکا در تاریخ ۱۸۷۶ میلادی (برابر با ۱۲۵۵ شمسی) ساخته شد. تلفن، از جهت فنی، دنباله تلگراف شمرده می شود. بهمین دلیل در بیان تاریخچه تلفن، به سابقه اختراع تلگراف بر می گردیم. تلگراف برقی، نخستین اختراع عصر ارتباطات الکتریکی و الکترونیکی است که ساموئل مورس آمریکایی آنرا به نام خود در سال ۱۲۲۲ شمسی به ثبت رساند. (۱۸۴۳ میلادی).
در ایران، ۱۴ سال پس از اختراع تلگراف یعنی در ۱۲۳۶ شمسی، اولین خط تلگراف بین تهران و چمن سلطانیه (نزدیک زنجان) نصب و راه اندازی شد و دو سال بعد به سمت زنجان و تبریز و جلفا امتداد یافت و به شبکه تلگراف روسیه پیوست و روز بروز توسعه یافت. ایران در ۱۲۴۸ خورشیدی (اول ژانویه ۱۸۶۹ میلادی) ، به عضویت اتحادیه بین المللی تلگراف – که بعدها به اتحادیه بین المللی ارتباطات راه دور تغییر نام یافت- درآمد.در سال ۱۲۵۳ اداره تلگراف به وزارت تبدیل و « علیقلی خان مخبرالدوله » نخستین وزیر تلگراف شد.پس از جنگ جهانی اول و پدید آمدن سیستم های جدیدتر و سریعتر ارتبایطی، مثل تلگراف بی سیم، دولت انگلیس در بهمن ۱۳۱۰ رشته ای از تلگراف را که در تملک خود می دانست به دولت ایران واگذار کرد.
به این ترتیب ، تلفن نخستین بار در دستگاه دولتی ایران و در عصر ناصری به راه افتاد ولی اعطای نخستین امتیاز تلفن و رواج آن در عصر مظفری بود. در ذیحجّه ۱۳۱۹(۱۲۷۷ شمسی) نخستین امتیاز تلفن در تبریز به مدت ۵۰ سال به شرکتی واگذار شد تا برای راه اندازی تلفن به شعاع ۲۴ کیلومتر اقدام کند. ولی با انحلال شرکت، سیدمرتضی مرتضوی (یکی از شرکا) با ضبط اموال شرکت بابت مطالبات خود، اداره آن را شخصاً به عهده گرفت و پس از فوت او مؤسسه تلفن تبریز و حومه به شرکت سهامی بدل شد. 
امتیاز بعدی در ۱۲۷۸شمسی در مشهد، بدون تعیین مدت امتیاز، به منشورالملک(احمد منشور) واگذار گردید. سومین امتیاز در گیلان به دوست محمدخان معیّرالممالک(داماد ناصرالدین شاه) اعطا شد. حاج محمداسماعیل تهرانچی امتیاز را خریداری کرد ولی پس از مرگ او و تقسیم امتیاز به ۲۰ سهم، تمامی سهام را کوچصفهانی تا سال ۱۲۹۱ شمسی خریداری کرد و شرکت سهامی را به صورت اداره خصوصی درآورد. 
در محرّم ۱۳۲۱(۱۲۸۲ هجری شمسی) ، امتیاز تلفن تمام ایران را به وساطت « میرزا علی اصغرخان اتابک »به مدت ۶۰ سال به دوست محمدخان معیرالممالک واگذار کردند و وی ملزم شد از تاریخ صدور فرمان تا ۳ سال تلفن تهران و تا ۱۰ سال بعد تلفن سایر شهرهای ایران را با هزینه خود راه اندازی کند.
امتیاز احداث تلفن را در ارومیه شخصی به نام «اسدالله منصور» از مظفرالدین ‌شاه دریافت کرد که تمامی تجهیزات و دستگاههای مورد نیاز جهت برقراری تماس در منزل شخصی اسدالله خان (همان اسدالله منصور)(واقع در کوی تلفنخانه) نصب شده بود که به وسیله یک دستگاه شماره گیر مغناطیسی کار می کرده و ارائه خدمات تلفن را به تعدادی از ادارات آن زمان من جمله شهربانی،استانداری و ... بر عهده داشته است.حال اینکه تجهیزات ذکرشده از کجا و چگونه تهیه و در منزل اسدالله خان نصب شده بود،اطلاعات دقیقی در دسترس نمی باشد.
بنا به بررسی های انجام شده، در سال ۱۳۲۶ یک مرکز تلفن مغناطیسی واقع در خیابان امام(محل فعلی پاساژ میرداماد) با نام شرکت سهامی تلفن مشغول بکار بوده و امکانات آن محدود و صرفا جهت برقراری ارتباط شهری بوده،و توانایی برقراری ارتباط با خارج از شهر را نداشته،بعدها بواسطه همکاری با سه اپراتور واقع در شهرهای خوی-تبریز و زنجان امکان برقراری تماس با تهران نیز میسر گشت.تا قبل از سال ۱۳۴۱ مرکز تلفن شهرستان ارومیه مغناطیسی بود تا اینکه در سال ۱۳۴۱ یک مرکز ۱۰۰۰ شماره ای (EMD) اتوماتیک افتتاح شد.در سال ۱۳۴۵ این مرکز ۱۰۰۰ شماره ای توسعه یافته و به ۲۰۰۰ شماره رسید.در ضمن در آن زمان برای ارتباط راه دور نیز ۳۰ کانال بین شهری فعال بوده ،تا اینکه در سال ۱۳۵۳ تعداد ۳۰۰۰ شماره با پیش شماره های ۲و۳و۸ در شهرستان ارومیه مشغول بکار شدند.در زمان پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی جمعا تعداد ۵۰۰۰ شماره در ارومیه مشغول بکار بوده که تا قبل از سال ۱۳۶۲ این تعداد توسعه یافته و به ۹۰۰۰ شماره در مرکز پیام ارومیه رسید. بعد از مرکز پیام مرکز قندی با ۱۰۰۰۰ شماره شروع بکار نموده و تا ۲۰۰۰۰ شماره توسعه یافت. سپس مراکز وحدت،ولیعصر ،ایثار،فجر و رودکی به ترتیب شروع بکار نمودند که   تا آخر شهریور ۹۲کل مشغول بکار استان،۱۰۲۶۱۵۵ شماره می باشد.