جاذبه های فرهنگی 

مسجد جامع ارومیه
این‌ مسجد که‌ در وسط‌ بازار قدیمی‌ شهر ارومیه‌ قرار دارد، بارها مورد مرمت‌ قرار گرفته‌ و شامل‌ آثاری‌ از دوره‌های‌ مختلف‌ است‌. شبستان‌ گنبددار قدیمی‌ آن‌ به‌ احتمال‌ قریب‌ به‌ یقین‌ به‌ دوره‌ سلجوقیان‌(قرن‌ ششم‌ به‌ بعد) تعلق‌ دارد

عمارت کلاه فرنگی
این بنا قسمتی از یک مجموعه بزرگ متعلق به علی قلی خان بیات ماکو می باشد و قدمت آن به اواخر دوره قاجار باز می گردد. این بنا در دو طبقه احداث شده است. پلان آن از داخل به فرم صلیب و از بیرون هشت ضلعی می باشد. دور تا دور بنا به صورت بالکن می باشد. این بالکن که دارای 20 ستون چوبی است، جلوه خاصی به بنا بخشیده. تزئینات بنا شامل ستون ها و نرده های چوبی خراطی شده، بالکن، گچبری ها، آینه کاری ها، نقاشی و ...است

کاخ باغچه جوق ماکو
این بنا به فاصله حدود 2 کیلومتری سمت غرب جاده ماکو بازرگان در روستای باغچه جوق واقع شده است. این بنا توسط اقبال السلطنه ماکویی از حکام مقتدر اواخر دوره قاجار و یکی از سرداران مظفر الدین شاه قاجار (1324 هـ.ق. 1313) احداث شده است. این مجموعه اعیانی با شکوه با زیر بنای 2500 کیلومتر مربع در داخل باغ مصفایی واقع شده و شامل هشتی ورودی، ساختمان مرکزی و ساختمان سنگی است

مناره شمس تبریزی
مناره شمس تبریزی یا دنبلی در گوشه شمال غربی شهر واقع شده است. این بنا در زمان شاه اسماعیل صفوی ساخته شده و تزئینات آن که با شاخ بز کوهی انجام گرفته، روز شکار این پادشاه می باشد (قرن دهم هجری). این برج استوانه ای شکل که حدود 12 متر ارتفاع دارد تا ارتفاع 50 سانتی متر با سنگ، و بقیه قسمت ها با آجر ساخته شده است تزئینات بنا محدود به شاخ های بز کوهی نصب شده بر بدنه برج است.

قلعه تخت سلیمان تکاب
مجموعه تاریخی تخت سلیمان در 45 کیلومتری شمال شرقی شهر تکاب واقع شده است. این مجموعه شامل آثاری از دوره های هخامنشی، ساسانی و ایلخانی است. کسی نمی داند وجه تسمیه تخت سلیمان چیست ولی از آنجا که بناها و آثاری به اسم حضرت سلیمان در بسیاری از نقاط کشور وجود دارند می توان چنین توجیه کرد که هر کجا بنایی عظیم و با شکوه دیده اند آن را به سلیمان نبی منصوب کرده اند. این مجموعه محل آتشکده آذرگشسب بوده که خسرو دوم نیز کاخی در جوار آن بنا نموده بود. معبد و کاخ ساسانی در حمله هراکلیوس امپراتور بیزانس به سال 624 میلادی منهدم شد

قلعه بردوک
این مکان در محال صومای برادوست و در مجاورت روستای بردوک واقع شده است. در این روستا قبرستان قدیمی وجود دارد که از یک دوره آبادانی و پیشرفت مربوط به اواخر صفویه حکایت می کند. قلعه مزبور در 6 کیلومتری غرب روستا و روبروی پرتگاه های بخش مرکزی دره سلطانی واقع شده است

دروازه سنگی
این بنا در منتها الیه جنوبی بازار خوی واقع شده است. قدمت این بنا که باقیمانده حصار تدافعی شهر می باشد، به احتمال زیاد به دوره قاجاریه می رسد. این بنا با دو نوع مصالح مختلف ساخته شده است. ضلع شمالی که در امتداد بازار قرار دارد با آجر ساخته شده ولی قسمت جنوبی از سنگ های تراش خاکستری و سیاه ساخته شده است.

بازار ارومیه
قدمت مجموعه بازار ارومیه به دوره صفویه باز می گردد. آثار این مجموعه در حال حاظر در مرکز شهر و در بین خیابان های امام، بعثت، اقبال و منتظری واقع شده است. این بازار حدوداً 60هزار متر مربع مساحت داشته و تنها در قسمت بافت قدیمی آن که تحت مراقبت و به سازی است حدود 1000 باب مغازه وجود دارد.

بازار خوی
مجموعه بازار خوی که قدمت آن به دوره صفویه باز می گردد شامل مجموعه آثار مختلفی است از جمله این آثار می توان به سرای میرهاشم، سرای خان، مسجد حاجی بابا، دروازه سنگی و غیره... اشاره نمود. این مجموعه هنوز هم به عنوان یک قطب اقتصادی در شهر ایفای نقش می کند

نقش برجسته ساسانی خان تختی
نقش برجسته ساسانی خان تختی در 16 کیلومتری شهر سلماس قرار دارد و متعلق به دوره ساسانی است

سنگ نگاره صخره هنجیران
در 28 کیلومتری جنوب شهر مهاباد، در دره ای به نام هنجیران قرار دارد. حکاکی موجود بر سنگ حکایت از تاریخ هزاره سوم قبل از میلاد دارد

کتبیه موانا
در 35 کیلومتری غرب ارومیه تپه روستای موانا قرار دارد. این کتیبه متعلق به هزاره اول قبل از میلاد است و به خط میخی اورارتوری و آشوری است. این کتیبه نیز در موزه ارومیه نگهداری می شود.

پل قطور خوی
این‌ پل‌ که‌ بر روی‌ دره‌ای‌ وسیع‌ و با تکنولوژی‌ جدید جهت‌ عبور راه‌آهن‌ و قطار احداث‌ شده‌است‌، یکی‌ از پل‌های‌ مهم‌ و شناخته‌ شده‌ خاورمیانه‌ محسوب‌ می‌شود

محوطه تاریخی تخت سلیمان
این بنا که ثبت جهانی شده است در 45 کیلومتری شمال شرق تکاب-میاندوآب قرار دارد. در این محوطه آتشکده های دوره ساسانی معبد کاخ ساسانی و بنا های ایلخانی وجود داشته است. تخت سلیمان بر روی صفه ای طبیعی از رسوبات آب دریاچه، که ٢٠ متر ارتفاع دارد قرار گرفته است. حصار این قلعه دارای ٣٨ برج تزیینی و به شکل بیضی است. درون تخت سلیمان دریاچه زیبایی وجود دارد که ١٢٠ متر طول و ٨٠ متر عرض دارد و چشمه آب آن از عمق ٦٥ متری می جوشد و در هر ثانیه ١٠٠ لیتر آب می دهد. این قلعه تاریخی که بیش از ١٢٤٠٠٠ متر مربع وسعت دارد مرکز آتشکده بزرگ شهریاران ساسانی بنام آذر کشنسب (یکی از سه آتشکده اعظم و معروف زمان ساسانی) است

 

جاذبه های طبیعی

دریاچه ارومیه
استان‌ آذربایجان‌ غربی بزرگترین‌ دریاچه‌ کشور یعنی‌ دریاچه‌ ارومیه‌ را در کنار خود جای‌ داده‌ است‌. این‌ دریاچه‌ در ارتفاع‌ 1267 متری‌ از سطح‌ دریا واقع‌ شده‌ است‌. طول‌ آن‌ حدود 130 تا 140 کیلومتر وعرض‌ آن‌ بین‌ 15 تا 50 کیلومتر متغیر است‌ و عمق‌ متوسط‌ دریاچه‌ را 50 تا‌ 60 متر تخمین‌ زده‌اند. آب‌ دریاچه ‌ارومیه‌ بی‌ نهایت‌ شور و میزان‌ نمک‌ محلول‌ آن‌ دو برابر اقیانوس‌ها است‌ و به‌ همین‌ علت‌ نیز آب‌ آن‌ هیچوقت‌ یخ ‌نمی‌زند. از زمان‌های‌ قدیم‌ آب‌ دریاچه‌ ارومیه‌ به‌ علت‌ املاحی‌ که‌ در آن‌ محلول‌ است‌، مورد توجه‌ بیماران ‌امراض‌ جلدی‌ و اطباء محل‌ بوده‌ است.


مجتمع گردشگری بندر رحمانلو

مجتمع گردشگری بندر واقع در ساحل شرقی دریاچه ارومیه 4 کیلومتری جاده ترانزیتی تبریز - مراغه - میاندوآب واقع شده است.از ویژگی های شاخص این مجتمع گردشگری دسترسی به پارک ملی دریاچه ارومیه،استفاده از آب و گل دریاچه برای معالجه انواع دره های مفصلی،استخوانی،بیماریهای پوستی و روده ای و سایر دره ها می باشد.

بندر رحمانلو با داشتن سواحل ماسه ای،خلیج ها،و دماغه های متعدد ،امواج آرام،آفتاب درخشان،اقلیم مطبوع،جزایر زیبای قریون داغی،آرزو،اشک،اسپیروستون سنگی معروف به مشت عثمان برای گردشگران سفر شیرین و به یادماندنی را فراهم می نماید و این منطقه به یکی از قطب های مهم گردشگری بین المللی تبدیل شده است.

دریاچه طبیعی مارمیشو
با وسعت پنج هکتار، در 45 کیلومتری غرب شهرستان ارومیه قرار دارد. آب این دریاچه از چشمه های طبیعی و نزولات جوی تأمین می شود و محل زیست انواع آبزیان است.

جزیره‌ کبودان
یکی‌ از بزرگترین‌ جزایر دریاچه‌ ارومیه‌، جزیره‌ کبودان‌ است‌ که‌ یک‌ چشمه‌ و یک‌ قنات‌ کوچک‌دارد. قسمت‌ اعظم‌ پوشش‌ گیاهی‌ آنرا علف‌های‌ کوتاه‌، درختان‌ پسته‌ وحشی‌، سرو کوهی‌، بادام‌ وحشی‌، شیرخشت‌ و گوجه‌ فرنگی‌ تشکیل‌ می‌دهد

آب‌های معدنی
آب‌های معدنی این استان نیز عبارتند از: ایستی سو؛ در نزدیکی گردنه قوشچی، آب گرم محال باراندوز؛ در نزدیکی قریه هفت آباد ارومیه، آب معدنی کوه زنبیل؛ در کنار دریاچه ارومیه، آب معدنی دریک؛ که بسیار گوارا بوده و در روستای چهریق قرار دارد و آب معدنی کانی گراوان که در روستای کانی گوز در نزدیکی شهرک رَبَط واقع شده است

غارها

غارهای فرهاد، تخت قارا، کهریز،‌ دانیال در ارومیه، غارهای زندان و بابا حسن در نقده، غارغیب آباد، کهل و کرفتو در تکاب، غار بورینگ بزرگ و غار بورینگ کوچک در مهاباد، غار چاه زندان در تکاب، غار فقرقا (مهاباد)، غار راکاد، غار میرداوود (صومای ارومیه)، غارهای زیرزمینی کوه قارنی یاروق (بین سلماس و بخش صومای ارومیه) از جمله غارهای با ارزش گردشگری این منطقه به شمار می آیند که همه آن ها در دل کوه های سر به فلک کشیده جای گرفته اند.

موسیقی

موسیقی آذربایجان وجه تمایز مهمی با سایر موسیقی‌ها دارد و آن جنبه بدیهه‌نوازی و بدیهه‌خوانی آن است. این امر به هنرمند اجازه می‌دهد نیروی خلاقیت و قوه خیال خویش را به کار اندازد و ضمن اجرای آهنگ در چهارچوب اسلوب، مایه موسیقی را تغییر دهد

عاشیق‌ها
عاشیق‌های آذربایجان مالک گنجینه‌ عظیم هنر و ادبیات تاریخی مردمان این سرزمین هستند و سرودهای استادانه و داهیانه خود را با ایده‌های بشردوستانه و حفظ سنن و هنر عاشیقی در میان مردم رواج می‌دهند. در گذشته به این هنرمندان «اوزان»، «وارساق» و «یانشاق» می‌گفتند و هنرمندان برجسته این رشته را «دده» می‌نامیدند

غذاهای محلی استان آذربایجان غربی
انواع آش چون: آش دوغ، آش رشته، آش انار، اباج آش، آش بلغور، آبگوشت های محلی، یوتی آش، سوپ عروس، سوپ سبزی و انواع غذاهای دیگر چون: کوفته ترکی، کوفته کارن، انواع دلمه ها، ساج اچی، کباب ترکی، املت اسفناج، خورشت مسما با مرغ، خورشت گوجه فرنگی، کنگر خورشه، خورش آق ماشه، گزلمه، خوراک هویج، گایلی، قیمه پلو، حلوای گردو و انواع دسرها، ترشی ها، مرباها، نان ها (اژده،تنور چره، یخا چره، ناوا چره، جزلا چره)، سالادها و... را تشکیل می دهد.

در سفره استان آذربایجان غربی غذاهای رنگینی از سلیقه ها و قوم های مختلف آذری، کرد، عشایر، ارمنی و... برای مهمانان تدارک دیده شده است و این قسمت یکی از پرطرفدارترین جاذبه های اجتماعی استان آذربایجان غربی به شمار می آید.

سوغات
سوغات این استان عبارتند از: صنایع چوبی، انواع قالی و بافته‌های دستی شامل گلیم، دستکش، شال گردن، کلاه و ...، عرقیات از جمله عرق بیدمشک، بادرنجبو، عرق نعناع، گلاب، انواع نقل، گردو و بیدمشک، حلوای گردو و حلوای هویج، انواع محصولات باغی و کشاورزی شامل انگور، سیب درختی، عسل، لبنیات، کشمش و ...